W ciągu pierwszych tygodni życia dziecka rodzice mogą zauważyć, że początkowo nie skoordynowane i chaotyczne ruchy jego oczu stają się coraz bardziej celowe i szybkie. Dziecko zaczyna wodzić oczami za przedmiotem przesuwanym w jego polu widzenia. Już w 15 dniu po urodzeniu zdarza się, że dziecko podąża wzrokiem za bodźcem świetlnym, przesuwającym się w linii pionowej. Około 2 miesiąca życia dziecko jest już w stanie śledzić ruchy osoby znajdującej się w pobliżu. Na podstawie eksperymentów ustalono, że już w pierwszym miesiącu życia noworodek rozróżnia kolory. Te wszystkie obserwacje są uwzględniane w zaleceniach wychowawczych. Ma to na celu wykorzystanie tkwiących już w tym okresie życia u dziecka możliwości rozwojowych. W żadnym przypadku nie chodzi tu o sztuczne przyspieszanie rozwoju, co byłoby postępowaniem wbrew naturze, nie liczącym się z obiektywnymi prawami dojrzewania. Na podstawie wielu prac badawczych psychologowie doszli do przekonania, że pozostawienie dziecka w całkowitej bierności w pierwszych miesiącach życia opóźni niepotrzebnie jego rozwój. Nie znaczy to wcale, że dziecko przebywając w środowisku, gdzie dopływ nowych bodźców jest ograniczony, będzie w przyszłości opóźnione w stosunku do swych rówieśników. Występuje tu zupełnie inny problem, dotyczący mianowicie zapewnienia dziecku wszystkich tych warunków, dzięki którym będzie lepiej przygotowane do życia. Wszelka przesada pod względem wzbogacania doznań dziecka nadmierna ilość zabawek, pobudzanie do ruchu wtedy, gdy tego nie chce, dostarczanie zbyt wielu bodźców jest niewskazana. Rodzice muszą wiedzieć o tym, źe w pierwszych miesiącach życia dziecko samo najlepiej reguluje sobie kontakty ze światem zewnętrznym. Gdy jest zmęczone dużym napływem bodźców, przejawia senność i zasypia, a więc dochodzi u niego do głosu mechanizm naturalnego hamowania, zabezpieczającego przed wyczerpaniem.
Udostępniając dziecku zabawki i różne przedmioty umożliwiamy mu rozszerzanie zakresu jego doznań. Mogą to być np. wiszące nad jego łóżeczkiem kolorowe nadmuchiwane zabawki, tak umieszczone, by mogło je dotykać, odsuwać i obserwować ruch, w jaki są wprawiane. Ważną rolę odgrywają kolory oraz kształty zabawek, np. baloników, które można zawieszać w polu widzenia dziecka. Podobne znaczenie będą miały także przedmioty wydające dźwięki, specjalne piłki z ukrytymi dzwonkami, piszczące pod wpływem naciskania zabawki itp.
Tempo życia jest szybsze, małe dziecko żyje w kręgu oddziaływania środków masowego przekazu, ułatwionej komunikacji i staje się w sposób nie zamierzony polem oddziaływania większej niż dawniej liczby bodźców. Nie są one dostosowane do możliwości odbioru małego dziecka i dlatego nie mają większego wpływu na jego rozwój. Obserwuje się jednak przyspieszanie tempa wzrostu psychofizycznego dziecka w porównaniu do okresu sprzd I wojny światowej.
Osiągnięcia medycyny i nauk społecznych zmierzają do tego, by przedłużyć aktywność jednostki zarówno w kierunku górnej granicy wieku, jak i rozciągnąć ją w dół. Dowodem tego jest fakt, że obecnie dzieci wcześniej niż przed kilkudziesięcioma laty rozpoczynają naukę szkolną i doskonale sobie radzą z takimi problemami, które rodzicom wydają się zbyt trudne dla 6-7-latków. Istotne jest tylko to, by uzyskiwane przez dzieci umiejętności były dostosowane do ich potrzeb i możliwości.
Połowę tego zasobu inteligencji, który jednostka posiada w 18 roku życia, osiąga już w 3 roku życia. Nakłada to na rodziców poważne obowiązki. Oni przecież są odpowiedzialni za ten okres życia dziecka, a nie szkoła ani przedszkole. Nie u wszystkich zresztą dzieci występuje w jednakowym stopniu gotowość do odbierania i prawidłowego reagowania na bodźce. Istnieją pod tym względem wyraźne różnice indywidualne, które trzeba dostrzegać. Nie oznacza to, że to dziecko, które nie przyswaja sobie w szybkim tempie pewnych umiejętności, np. podnoszenia główki, celowych ruchów chwytania czy innych czynności, będzie w przyszłości opóźnione. Każde niemowlę ma swój własny rytm rozwojowy i w żadnym wypadku nie można zapominać o tym, że między doświadczeniem życiowym a dojrzewaniem istnieje ścisły związek, zwłaszcza w pierwszych latach życia.
Szczególnie ważne są dla rozwoju zdolności poznawczych te zabiegi, które pozwalają na rozszerzenie u dziecka jego pola widzenia, które, gdy dziecko jest pozostawione w pozycji leżącej, jest bardzo ograniczone. Dlatego tak ważną rzeczą jest branie dziecka na ręce i podchodzenie z nim do różnych znajdujących się w pomieszczeni u przedmiotów. Należy przy tym obserwować, jak wpływa to na zachowanie się dziecka. Ten sposób uspokajania go jest na pewno godny zalecenia, choć czasami może dać się rodzicom we znaki, gdy dziecko zbyt często domaga się noszenia na rękach.
Poznawanie rzeczywistości już u kilkumiesięcznego niemowlęcia to okazja do przeżywania bardzo żywych i radosnych emocji. Jest to zarazem dostarczanie mu przyjemnych przeżyć, skojarzonych z nowymi przedmiotami, a przez to tworzenie podstaw dla przyszłych zainteresowań.
Bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju i ogólnego stanu zdrowia dziecka ma przestrzeganie przez rodziców stałych godzin posiłków, snu i czuwania. Będzie to miało także wpływ na wyrobienie w późniejszym okresie nawyków higienicznych i zachowanie czystości. Organizm dziecka żywo reaguje na wszystkie zakłócenia w zakresie rytmu dnia i zwykle zmiany pod tym względem odbijają się wyraźnie na ogólnym stanie zdrowia. Po nakarmieniu dziecka, gdy jest zadowolone i spokojne, najłatwiej nawiązuje się z nim kontakt uczuciowy i matka może łatwo zaobserwować, że jest ono wówczas spragnione wrażeń i jej obecności.
Gdy dziecko potrafi już wykonywać pionowe ruchy główką i mięśnie szyi są na tyle wyrobione, że główka nie opada w pozycji półleżącej, można przez kilkanaście minut, a potem coraz dłużej, umieszczać dziecko w specjalnym foteliku, który rna regulowany kąt nachylenia i umożliwia dziecku obserwowanie otoczenia. Takie foteliki, w których wygodnie nosi i sadza się dziecko, produkowane są już w wielu krajach. Dziecko może być w nich zapięte i nie ma obawy, że przewróci się i zrobi sobie krzywdę.
Około 3 miesiąca życia niemowlę można zachęcać różnymi sposobami do wykonywania ruchów, co dobrze jest łączyć z pokazywaniem dziecku rozmaitych przedmiotów i umożliwieniem chwytania ich. Przy ich wykonywaniu nie należy się kierować podziałem na okresy, które mają znaczenie tylko orientacyjne. Jeśli dziecko młodsze wykazuje już opanowanie jakiejś umiejętności, to można przejść z nim do zadań trudniejszych. Nie powinno się natomiast przeprowadzać zajęć przeznaczonych dla dzieci w starszym wieku, jeśli dziecko nie opanowało tych, które są przeznaczone dla młodszych dzieci. W żadnym przypadku nie należy zmuszać dziecka do wykonywania tych ćwiczeń. Powinny one być przyjemną zabawą, a nie nudnym obowiązkiem. Jeśli matka czy ojciec zauważą, że dziecko jest znużone ćwiczeniami, należy je bezwzględnie przerwać, bo skutek może być wręcz odwrotny od zamierzonego.
Udostępniając dziecku zabawki i różne przedmioty umożliwiamy mu rozszerzanie zakresu jego doznań. Mogą to być np. wiszące nad jego łóżeczkiem kolorowe nadmuchiwane zabawki, tak umieszczone, by mogło je dotykać, odsuwać i obserwować ruch, w jaki są wprawiane. Ważną rolę odgrywają kolory oraz kształty zabawek, np. baloników, które można zawieszać w polu widzenia dziecka. Podobne znaczenie będą miały także przedmioty wydające dźwięki, specjalne piłki z ukrytymi dzwonkami, piszczące pod wpływem naciskania zabawki itp.
Tempo życia jest szybsze, małe dziecko żyje w kręgu oddziaływania środków masowego przekazu, ułatwionej komunikacji i staje się w sposób nie zamierzony polem oddziaływania większej niż dawniej liczby bodźców. Nie są one dostosowane do możliwości odbioru małego dziecka i dlatego nie mają większego wpływu na jego rozwój. Obserwuje się jednak przyspieszanie tempa wzrostu psychofizycznego dziecka w porównaniu do okresu sprzd I wojny światowej.
Osiągnięcia medycyny i nauk społecznych zmierzają do tego, by przedłużyć aktywność jednostki zarówno w kierunku górnej granicy wieku, jak i rozciągnąć ją w dół. Dowodem tego jest fakt, że obecnie dzieci wcześniej niż przed kilkudziesięcioma laty rozpoczynają naukę szkolną i doskonale sobie radzą z takimi problemami, które rodzicom wydają się zbyt trudne dla 6-7-latków. Istotne jest tylko to, by uzyskiwane przez dzieci umiejętności były dostosowane do ich potrzeb i możliwości.
Połowę tego zasobu inteligencji, który jednostka posiada w 18 roku życia, osiąga już w 3 roku życia. Nakłada to na rodziców poważne obowiązki. Oni przecież są odpowiedzialni za ten okres życia dziecka, a nie szkoła ani przedszkole. Nie u wszystkich zresztą dzieci występuje w jednakowym stopniu gotowość do odbierania i prawidłowego reagowania na bodźce. Istnieją pod tym względem wyraźne różnice indywidualne, które trzeba dostrzegać. Nie oznacza to, że to dziecko, które nie przyswaja sobie w szybkim tempie pewnych umiejętności, np. podnoszenia główki, celowych ruchów chwytania czy innych czynności, będzie w przyszłości opóźnione. Każde niemowlę ma swój własny rytm rozwojowy i w żadnym wypadku nie można zapominać o tym, że między doświadczeniem życiowym a dojrzewaniem istnieje ścisły związek, zwłaszcza w pierwszych latach życia.
Szczególnie ważne są dla rozwoju zdolności poznawczych te zabiegi, które pozwalają na rozszerzenie u dziecka jego pola widzenia, które, gdy dziecko jest pozostawione w pozycji leżącej, jest bardzo ograniczone. Dlatego tak ważną rzeczą jest branie dziecka na ręce i podchodzenie z nim do różnych znajdujących się w pomieszczeni u przedmiotów. Należy przy tym obserwować, jak wpływa to na zachowanie się dziecka. Ten sposób uspokajania go jest na pewno godny zalecenia, choć czasami może dać się rodzicom we znaki, gdy dziecko zbyt często domaga się noszenia na rękach.
Poznawanie rzeczywistości już u kilkumiesięcznego niemowlęcia to okazja do przeżywania bardzo żywych i radosnych emocji. Jest to zarazem dostarczanie mu przyjemnych przeżyć, skojarzonych z nowymi przedmiotami, a przez to tworzenie podstaw dla przyszłych zainteresowań.
Bardzo istotne znaczenie dla prawidłowego rozwoju i ogólnego stanu zdrowia dziecka ma przestrzeganie przez rodziców stałych godzin posiłków, snu i czuwania. Będzie to miało także wpływ na wyrobienie w późniejszym okresie nawyków higienicznych i zachowanie czystości. Organizm dziecka żywo reaguje na wszystkie zakłócenia w zakresie rytmu dnia i zwykle zmiany pod tym względem odbijają się wyraźnie na ogólnym stanie zdrowia. Po nakarmieniu dziecka, gdy jest zadowolone i spokojne, najłatwiej nawiązuje się z nim kontakt uczuciowy i matka może łatwo zaobserwować, że jest ono wówczas spragnione wrażeń i jej obecności.
Gdy dziecko potrafi już wykonywać pionowe ruchy główką i mięśnie szyi są na tyle wyrobione, że główka nie opada w pozycji półleżącej, można przez kilkanaście minut, a potem coraz dłużej, umieszczać dziecko w specjalnym foteliku, który rna regulowany kąt nachylenia i umożliwia dziecku obserwowanie otoczenia. Takie foteliki, w których wygodnie nosi i sadza się dziecko, produkowane są już w wielu krajach. Dziecko może być w nich zapięte i nie ma obawy, że przewróci się i zrobi sobie krzywdę.
Około 3 miesiąca życia niemowlę można zachęcać różnymi sposobami do wykonywania ruchów, co dobrze jest łączyć z pokazywaniem dziecku rozmaitych przedmiotów i umożliwieniem chwytania ich. Przy ich wykonywaniu nie należy się kierować podziałem na okresy, które mają znaczenie tylko orientacyjne. Jeśli dziecko młodsze wykazuje już opanowanie jakiejś umiejętności, to można przejść z nim do zadań trudniejszych. Nie powinno się natomiast przeprowadzać zajęć przeznaczonych dla dzieci w starszym wieku, jeśli dziecko nie opanowało tych, które są przeznaczone dla młodszych dzieci. W żadnym przypadku nie należy zmuszać dziecka do wykonywania tych ćwiczeń. Powinny one być przyjemną zabawą, a nie nudnym obowiązkiem. Jeśli matka czy ojciec zauważą, że dziecko jest znużone ćwiczeniami, należy je bezwzględnie przerwać, bo skutek może być wręcz odwrotny od zamierzonego.